Connect with us

Društvo

Petar Lubarda, po sopstvenom iskazu i zaveštanju – Srbin iz Ljubotinja

Published

on

Petar Lubarda je jedan od najvećih srpskih slikara 20. vijeka, a na današnji dan obilježavaju se 49 godine od njegove smrti.

Pismo povodom izložbe u Parizu

Beograd, 18. mart 1971.

Dragi Kolariću,

Želeo bih da ti se obratim sa jednom molbom; unapred se izvinjavam za uznemirenje.

Kako si ti član Odbora za priređivanje “Jugoslovenske izložbe kroz vekove” u Parizu (od 2. marta do 17. marta 1971. godine), molio bih te da na prvoj idućoj sednici Odbora pročitaš ovo moje pismo.

Kao što sam i pismeno obavešten od Odbora, učestvujem na pomenutoj izložbi sa slikom “Sumrak Lovćena”, datirana 1970. godine, a u sastavu koji šalje SR Srbija (što je i bila moja izričita želja). Međutim kako ne znam ko šalje podatke o autoru koji će izaći u katalogu (a znajući da se u tom obimnom poslu može podkrasti greška), rešio sam da pošaljem sledeće i jedine tačne biografske podatke o meni. To su: Petar Lubarda, rođen 1907. godine, Ljubotinj; Srbin; živi u Beogradu, Iličićeva br. 1.

Molim da se ovi podaci najhitnije (telegrafski) dostave drugu koji uređuje katalog da bi mogao napraviti eventualne ispravke.

Što se tiče aranžiranja same izložbe, ja ću biti slobodan da zamolim sledeće: ukoliko se izložba aranžira po republikama, odnosno po nacionalnom ključu, da kao što je razumljivo – budem u sastavu drugova-kolega SR Srbije.

Sve sam ovo saopštio u telefonskom razgovoru sa drugom Matvejevićem, kao i sa prof. dr Stelje, takođe i sa tobom, ali želim da to potvrdim i pismeno, da ne bi bilo zabune i novih komplikacija.

Još jednom zahvaljujem tebi kao i drugovima iz Odbora na trudu i želim mnogo uspeha.

Srdačno te pozdravljam,

Petar Lubarda,

Iličićeva br. 1

Tekst prema zaveštanju Petra Lubarde od 14. aprila 1972. godine koje je predato SANU

Petar Lubarda. Rođen je 27. jula 1907. u Ljubotinju u Crnoj Gori, po nacionalnosti Srbin, otac Đuro I. Lubarda, majka Marija M. Vujović. Osnovnu školu pohađao u Ljubotinju, Cetinju i Herceg Novom, a gimnaziju u Herceg Novom, Splitu, Sinju i Nikšiću. Umetničku školu u Beogradu upisao je 1925. (prof. B. Vukanović, Lj. Ivanović, I. Šobajić). Godinu dana kasnije odlazi u Pariz, gde prvi put izlaže na Salonu nezavisnih 1927. godine. U Parizu ostaje do 1932, a neposredno pred Drugi svetski rat ponovo boravi u njemu godinu dana i putuje po Španiji i Nemačkoj. Rat provodi u zarobljeništvu, a od 1946. do 1950. je na Cetinju gde zajedno sa Milom Milunovićem osniva prvu Umetničku školu u Crnoj Gori. Za dopisnog člana SANU izabran je 1959, a za redovnog 1961. Dobitnik je mnogih značajnih nagrada i priznanja od kojih su najznačajnije “Grand prix” na Svetskoj izložbi u Parizu 1937, prva nagrada na Internacionalnoj izložbi u Hagu 1939, prva savezna nagrada FNRJ 1948, prva republička nagrada Crne Gore 1948. i 1949, internacionalna otkupna nagrada na II Bijenalu u Sao Paolu 1953, nagrada na II Bijenalu u Tokiju 1955, Oktobarska nagrada grada Beograda 1955, Nacionalna nagrada u Gugenhajmu 1956, Sedmojulska nagrada SR Srbije 1964, nagrada AVNOJ-a 1966. i Herderova nagrada 1973. u Beču. Pored učešća na mnogobrojnim grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu samostalno je izlagao u Rimu (1929, 1962), Beogradu (1933, 1934, 1951, 1961, 1962, 1964, 1967, 1968, 1969, 1971), Parizu (1952, 1954), Londonu (1955), Titogradu (1958, 1968), Ljubljani (1959/60), Nju Delhiju (1963), Bombaju (1963), Nišu (1963), Skoplju (1963, 1967), Cetinju (1968), Kragujevcu (1968, 1969), Somboru (1970), Vrbasu (1970). Umro je 13. februara 1974. u Beogradu.

Društvo

Patrijarh Porfirije služio liturgiju u Sabornoj crkvi Svetog Save na Menhetnu

Published

on

Patrijarh srpski Porfirije boravi u posjeti Njujorku gdje je danas služio liturgiju u Sabornoj crkvi Svetoga Save na Menhetnu.

Patrijarh je takođe održao više sastanaka posvećenih nastavku obnove Saborne crkve i parohijskog doma u Njujorku koji su oštećeni u požaru na Uskrs 2016. godine.

Na aerodromu „Džon F. Kenedi“ patrijarha Porfirija su kasno u petak dočekali protojerej-stavrofor, starješina Sabornog hrama Svetog Save na Menhetnu Živojin Jakovljević i predsjednik crkvene uprave Veljko Dobrilović, kao i djeca u narodnoj nošnji koja su hlebom i solju poželjela dobrodošlicu patrijarhu, objavljeno je na Fejsbuk nalogu srpskog patrijarha.

Na osnovu odluka nadležnih crkvenih organa, Crkveno-školska njujorška opština i parohija privremeno su, u cilju prevazilaženja nastalih problema, povjerene na duhovno staranje i upravljanje patrijarhu Porfiriju.

Patrijarh boravi u posjeti Njujorku u pratnji protojereja-stavrofora profesora Pravnog fakulteta u Kragujevcu Velibora Džomića i protođakona profesora Bogoslovskog fakulteta u Beogradu Dragana Radića i podđakona Dejana Nakića.

Nastavi Citanje

Društvo

Apel za očuvanje statusa Univerziteta u Prištini sa privremenim sjedištem u Kosovskoj Mitrovici

Published

on

Imajući u vidu preambulu Ustava Republike Srbije u kojoj se izričito navodi da je ”Pokrajina Kosovo i Metohija sastavni deo teritorije Srbije, da ima položaj suštinske autonomije u okviru suverene države Srbije i da iz takvog položaja Pokrajine Kosovo i Metohija slede ustavne obaveze svih državnih organa da zastupaju i štite državne interese Srbije na Kosovu i Metohiji u svim unutrašnjim i spoljnim političkim odnosima”, ulogu i odgovornost članova univerzitetske akademske zajednice a posebno našu dužnost da tumačimo istinu i stvarnost u kojoj srpski narod na prostoru AP Kosovo i Metohija opstaje, svedoci smo svakodnevnog urušavanja teritorijalnog integriteta i suvereniteta Republike Srbije i masovnog kršenja elementarnih ljudskih prava Srba u AP Kosovo i Metohija od strane albanskih vlasti u Prištini, kao i pasivnosti svih međunarodnih organizacija i misija na Kosovu i Metohiji.

Izražavamo posebno nezadovoljstvo zbog kontinuiranog kršenja Rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih Nacija br. 1244 i zabrinutost zbog svakodnevnog sistematskog terora i represivnih mera koje nad Srbima na Kosovu i Metohiji i institucijama Republike Srbije na Kosovu i Metohiji, uprkos ustupcima učinjenim na štetu ustavnopravnog poretka Republike Srbije, sprovode vlasti Prištine.

Dosadašnja iskustva i rezultati briselskog pregovaračkog procesa ukazuju da interesi Republike Srbije i srpskog naroda na Kosovu i Metohiji nisu adekvatno zaštićeni, uprkos krupnim pravno-političkim ustupcima i implikacijama, uključujući i pitanje nesaglasnosti sa Ustavom i pravnim poretkom Republike Srbije, kako pojedinačnih sporazuma, tako i ”sprovedbenih” uredbi

Kao poslenici prava izražavamo protest zbog masovnih hapšenja Srba i izricanja drakonskih zatvorskih kazni u sudskim procesima koji ne zadovoljavaju ni minimum standarda u pogledu poštovanja prava na pravično suđenje.

Nedavna odluka o ukidanju platnog prometa Republike Srbije u AP Kosovo i Metohija, za posledicu može imati zabranu i prestanak rada svih ustanova Republike Srbije u oblasti obrazovanja, zdravstva, kulture, socijalnog staranja, kao i prestanak rada svih privrednih subjekata koji su poslovali u platnom sistemu Republike Srbije, ali i prestanak ostvarivanja stečenih imovinskih prava, kao što su penzije, invalidnine, socijalna pomoć i drugih, čime se na diskriminatorskoj osnovi Srbima na Kosovu i Metohiji masovno uskraćuje čitav niz osnovnih ljudskih prava, između ostalih, pravo na život, pravo na zdravlje, pravo na obrazovanje, pravo na mirno uživanje imovine, pravo na rad i pravo na socijalnu sigurnost.

Pred ovim tragičnim činjenicama nemamo prava da ćutimo, već imamo dužnost da naučno svedočimo istinu i pravdu.

Dosadašnja iskustva i rezultati briselskog pregovaračkog procesa ukazuju da interesi Republike Srbije i srpskog naroda na Kosovu i Metohiji nisu adekvatno zaštićeni, uprkos krupnim pravno-političkim ustupcima i implikacijama, uključujući i pitanje nesaglasnosti sa Ustavom i pravnim poretkom Republike Srbije, kako pojedinačnih sporazuma, tako i ”sprovedbenih” uredbi

U skladu sa opšteprihvaćenim načelom autonomije univerziteta, prava na akademski integritet i prava na visoko obrazovanje kao univerzalnih ljudskih prava, a svesni značaja postojanja i rada Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici kao ključne institucije za opstanak srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, mi, profesori Pravnog fakulteta Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, javno upućujemo:

APEL

ZA OČUVANjE STATUSA UNIVERZITETA U PRIŠTINI

SA PRIVREMENIM SEDIŠTEM U KOSOVSKOJ MITROVICI

U JEDINSTVENOM PRAVNOM I AKADEMSKOM PROSTORU REPUBLIKE SRBIJE

Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici nije niti može biti ”paralelna institucija”, već institucija koja radi i funkcioniše u skladu sa Ustavom Republike Srbije, zakonima, RSBOUN br. 1244, aktima UNMIK-a, odlukama o članstvu u međunarodnim obrazovnim institucijama.

Zakon o visokom obrazovanju, (“Službeni glasnik RS”, br. 88/2017, 27/2018 – drugi zakon, 73/2018, 67/2019, 6/2020 – drugi zakon i 6/2020 – drugi zakon, 11/2021 – Autentično tumačenje, 67/2021 – dr. zakon, 67/2021, 76/2023.) u članu 138. precizno utvrđuje da: ”na teritoriji Autonomne pokrajine Kosovo i Metohija, nad visokoškolskim ustanovama čiji je osnivač Republika, Vlada ima sva prava i obaveze osnivača”.

Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici legalno i legitimno deluje u okviru jedinstvenog pravnog i akademskog prostora Republike Srbije

Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici legalno i legitimno deluje u okviru jedinstvenog pravnog i akademskog prostora Republike Srbije. Pored toga, Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici je odlukom Generalne skupštine Evropske asocijacije univerziteta održane u Barseloni 30. oktobra 2008. godine, primljen u punopravno članstvo Evropske asocijacije univerziteta; prilikom prijema, prihvaćena je aplikacija Univerziteta u kome je jasno naznačeno da je reč o javnom (državnom) univerzitetu, čiji je osnivač (i finansijer) Vlada Republike Srbije.

Imajući u vidu ove neoborive pravne činjenice, Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici ne može biti predmet nikakve ”integracije”. U suprotnom, vlasti u Prištini, i same ustanovljene nasiljem i suprotno RSBOUN br. 1244, grubo bi prekršile čitav niz javnopravnih normi i principa, što bi pak za posledicu imalo kršenje jednog od osnovnih ljudskih prava – prava na obrazovanje Srba i svih koji studiraju na Univerzitetu u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici.

Takođe, imajući u vidu dosadašnja iskustva sa diskriminatorskim odlukama i sistematskim nasiljem koje sprovode jednostrano proglašene vlasti u Prištini, uvereni smo da je opstanak Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici jedino moguć u okviru jedinstvenog pravnog i akademskog prostora Republike Srbije, u skladu sa Ustavom i Zakonima Republike Srbije, što je konstatovano i u jednoglasno usvojenim zaključcima Kolegijuma Rektora Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici održanog 26. aprila 2013. godine, i odlukama Saveta i Senata, kao i saveta fakulteta u sastavu Univerziteta održanih 27. marta 2016. godine.

Promena statusa Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici pravno i faktički je nemoguća, bez potpune izmene normativnog okvira Republike Srbije (uključujući i odredbe Ustava Republike Srbije i brojne zakone iz različitih oblasti). Ustupanje ili prenošenje osnivačkih prava, poništavanje principa autonomije univerziteta, akademskih sloboda, utvrđivanja ”drugog ili drugačijeg” statusa brojnim kategorijama lica, nemoguće je ostvariti bez prethodnog utvrđivanja drugačijeg statusa teritorije na kojoj Univerzitet funkcioniše.

Promena statusa Univerziteta, koja bi podrazumevala njegovu integraciju u Zajednicu srpskih opština, kao entitetu koji ustavnopravni poredak Republike Srbije ne prepoznaje, imala bi nesagledive posledice po status studenata i zaposlenih, i neminovno bi dovela do gašenja najviše visokoškolske obrazovne i naučne institucije na Kosovu i Metohiji čiji je osnivač Republika Srbija. Posledice takve promene dodatno bi ugrozile opstanak srpskog naroda na AP Kosovo i Metohija. Stoga ističemo da se takvim eventualnim promenama odlučno protivimo.

Svako preispitivanje statusa i organizacije institucija visokog obrazovanja na teritoriji AP Kosovo i Metohija, čiji je osnivač Republika Srbija, mora polaziti od važećih zakonskih normi i principa poštovanja autonomije Univerziteta. U skladu s tim, bilo kakva eventualna promena statusa Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, podrazumevala bi i aktivno učešće i saglasnost akademske zajednice Univerziteta.

Imajući u vidu dosadašnje rezultate, dinamiku i aktuelne procese povodom ”normalizacije odnosa Beograda i Prištine”, čiji rezultati mogu pogubno da se odraze na očuvanje i funkcionisanje Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, smatramo da bi u takvim eventualnim okolnostima, opstanak Univerziteta jedino bio moguć uz poštovanje principa: stečenih prava Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, autonomije univerziteta i akademskog integriteta.

S obzirom da je Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici delio i deli sudbinu srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, da je živi organizam koga čini akademska zajednica (akademsko i ostalo osoblje i studenti), svako dalje pogoršanje položaja srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, kao rezultat nastavka politike sistemskog nasilja i diskriminacije nad Srbima na Kosovu i Metohiji od strane albanskih vlasti u Prištini, kao i daljeg jednostranog sprovođenja do sada postignutih sporazuma i ustupaka Republike Srbije u ”briselskom pregovaračkom procesu”, nužno bi dovelo do prestanka rada Univerziteta. Stoga se ova dva pitanja ne mogu posmatrati odvojeno. Pitanje pravnog statusa Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici i svih drugih institucija i ustanova koje deluju u pravnom sistemu Republike Srbije i pitanje položaja i stanja ljudskih prava srpskog naroda na Kosovu i Metohiji su organski povezana i čine nerazdvojnu celinu.

Pozivamo Vladu Republike Srbije, Ministarstvo prosvete, Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija, kao i sve nadležne organe Republike Srbije, da u pogledu rada i opstanka Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici u novonastalim okolnostima, u saradnji sa celokupnom akademskom zajednicom Univerziteta, imajući u vidu značaj i naročitu osetljivost ovog pitanja, istraje u očuvanju statusa Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici u jedinstvenom pravnom i obrazovnom sistemu Republike Srbije.

Zadržavamo pravo da pozovemo na solidarnost celokupnu akademsku javnost Srbije, kao i međunarodnu akademsku javnost, da se pridruže našem apelu.

Stavljamo na raspolaganje sopstvene intelektualne i ljudske kapacitete, kako bi, dobroj veri, u dijalogu sa nadležnim organima, iznašli najprihvatljiviji način ostvarivanja obrazovne i naučne delatnosti Univerziteta u uslovima sistematskog nasilja albanskih vlasti u Prištini, i dali doprinos rešavanju svih drugih pitanja koja smo istakli u ovom dokumentu.

U Kosovskoj Mitrovici,

12. februara 2024. Godine

Doc. dr Duško Čelić, s.r.

Prof. dr Zdravko Grujić, s.r.

Prof. dr Dejan Mirović, s.r.

Prof. dr Bojan Bojanić, s.r.

Doc. dr Srđan Radulović, s.r.

Prof. dr Dragan Blagić, s.r.

Nastavi Citanje

Društvo

Jovanović: Funkcija direktora ANB-a obećana sportisti u penziji

Published

on

Novinarka Vijesti Jelena Jovanović iznijela je tvrdnju da je nedavno dogovoreno ko će biti direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB) i da je ta pozicija u najnovijoj raspodjeli obećana jednom crnogorskom sportisti koji je penzionisan u ANB-u.

Međutim, pošto je DPS to već jednom uradio kad je vratio Dejana Peruničića, traži se da se ta osoba vrati po modelu da bude šef tehnike ili za generalnog inspekora, kako bi ga stavili pod kontrolu. Inače i taj sportista je u rodbinskim vezama sa već čuvenim ujakom”, kazala je Jovanović u emisiji “Klub A plus”.

Takođe je kazala da je Velika Britanija tražila da aktuelni direktor ANB-a Boris Milić ostane na toj poziciji.

Podsjetila je i da je nedavno bivši premijer Dritan Abazović saopštio ko je čuveni ujak premijera Milojka Spajića.

Nesporno je da se ta osoba  predstavlja kao da odlučuje ko će  bude na kojoj poziciji. Da li on ima uporište u odnosu sa samim Spajićem, ne znam, ali da li se ide kod ujaka po direktorat ili fotelju- ide se. Ovo je mali grad i svi znamo šta se ovdje dešava”, zaključila je Jovanović.

Nastavi Citanje

U Trendu